Miền núi Thanh Hóa gặp khó trong việc phát triển sản phẩm OCOP

Miền núi Thanh Hóa hiện đang có nhiều tiềm năng để phát triển các sản phẩm OCOP, với 111 sản phẩm đã được công nhận. Tuy nhiên, để những sản phẩm này thực sự phát huy tiềm năng và ưu điểm của mình, và trở thành động lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội cũng như tăng thu nhập cho người dân, là một thách thức không hề dễ dàng.

Điều khảo sát thực tế ở các huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa đã cho thấy rằng, một trong những khó khăn lớn nhất trong quá trình phát triển sản phẩm OCOP là năng lực sản xuất và khả năng chuẩn hóa chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, các hoạt động xúc tiến thương mại, mặc dù được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương, nhưng vẫn còn thiếu sự đồng bộ, gặp phải nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thị trường mới và tăng cường tiêu thụ sản phẩm.

Đến tháng 5/2024, đã có 111 sản phẩm được phát triển ở 11 huyện miền núi của tỉnh. Trong số này, chỉ có 1 sản phẩm được xếp hạng 4 sao và 110 sản phẩm OCOP 3 sao. Các sản phẩm này chủ yếu tập trung trong nhóm thực phẩm, dược liệu và đồ uống như thịt gác bếp, măng khô, chè, và rượu.

Mặc dù có sự sáng tạo và được lưu truyền lâu đời, nhưng những sản phẩm này thường được sản xuất theo quy mô nhỏ, và việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật vẫn còn hạn chế. Một số sản phẩm đặc thù khác như vịt Cổ Lũng, gạo nếp, thịt trâu gác bếp, và khâu nhục có giá trị kinh tế cao, nhưng rất khó mở rộng vùng nguyên liệu và quy mô sản xuất. Các sản phẩm này hiện đang duy trì ở quy mô của hộ gia đình, thiếu sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất và tiêu thụ. Hơn nữa, công nghệ chế biến và bảo quản chưa đáp ứng được yêu cầu, khiến cho các sản phẩm này thường mang tính thời vụ và chưa thể đáp ứng được các đơn hàng lớn và liên tục.

Để sản phẩm OCOP của khu vực miền núi có thể phát triển bền vững và mở rộng thị trường, đó không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Bởi vì, bên cạnh những sản phẩm đã đạt được sự ổn định trong sản xuất và tiêu thụ sau khi nhận “sao”, cũng có nhiều sản phẩm khác vẫn đang phải đấu tranh để tồn tại trên thị trường và gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại. Trên địa bàn, có nhiều sản phẩm OCOP tương tự có tiềm năng phát triển mạnh mẽ, nhưng các chủ thể chưa biết cách quảng bá và thúc đẩy tiêu thụ cho sản phẩm của mình.

Do đó, cần có sự hỗ trợ trong việc thu mua và tiêu thụ một số sản phẩm như vịt Cổ Lũng, măng khô, gạo nếp, mật ong và nhiều loại nông sản khác. Thông qua việc tham gia hội chợ thương mại và sử dụng kênh sản phẩm quà tặng của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp địa phương, cần phải tiến hành quảng bá và giới thiệu để khách hàng hiểu và tin tưởng vào sản phẩm. Từ đó, sản phẩm có thể được sử dụng và giới thiệu rộng rãi hơn đến người tiêu dùng.

Lang Chánh, một huyện miền núi, nổi tiếng với nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Huyện đã tích cực xây dựng cơ chế khuyến khích hỗ trợ tài chính, như 50 triệu đồng/sản phẩm 3 sao, 80 triệu đồng/sản phẩm 4 sao… để khuyến khích các chủ thể phát triển sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, sau hơn 5 năm thực hiện, huyện mới chỉ có 6 sản phẩm OCOP, trong đó 100% là sản phẩm OCOP 3 sao. Nhiều sản phẩm tiềm năng như nông sản, cá tầm, và sản phẩm du lịch vẫn chưa đạt được tiêu chuẩn OCOP. Nguyên nhân được đưa ra là do các sản phẩm đặc trưng của huyện vẫn chủ yếu dựa vào phương thức sản xuất thủ công, chất lượng và quy cách mẫu mã sản phẩm còn hạn chế, thiếu sự cạnh tranh. Hầu hết các chủ thể sản xuất cũng chưa có sự chủ động, linh hoạt phù hợp với quy mô sản xuất lớn và quảng bá sản phẩm để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ở huyện Quan Hóa, đã có 3 sản phẩm OCOP được công nhận gồm bánh nhãn Hồi Xuân, măng khô Mường Ca Da ở thị trấn Hồi Xuân và chè tán ma ở xã vùng biên Hiền Kiệt. Sau khi đạt tiêu chuẩn OCOP, các sản phẩm của huyện đã được nhiều người biết đến, và các chủ thể đã kí kết được các hợp đồng tiêu thụ trong và ngoài tỉnh, góp phần tạo ra việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để các sản phẩm có thể mở rộng thị trường tiêu thụ và vươn xa hơn, vẫn còn nhiều hạn chế cần được khắc phục.

Để giải quyết những khó khăn và vướng mắc trong việc phát triển sản phẩm OCOP ở khu vực miền núi, văn phòng điều phối Chương trình Xây dựng Nông thôn mới tỉnh đã đề xuất một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, để sản phẩm OCOP phát triển bền vững, cần tập trung vào việc xây dựng nhãn hiệu, mở rộng thị trường cho sản phẩm và thương hiệu cho các chủ thể. Do đó, các huyện miền núi cần tổ chức đánh giá và phân loại sản phẩm OCOP một cách chặt chẽ, khách quan, và tuân thủ đúng quy định. Đồng thời, cần tăng cường hoạt động kiểm tra và giám sát việc thực hiện các quy định về đánh giá và phân hạng sản phẩm, đồng thời duy trì điều kiện và chất lượng sản phẩm sau khi được công nhận.

Ngoài ra, cần khuyến khích các chủ thể OCOP tham gia hoạt động liên kết và xúc tiến thương mại, cũng như thực hiện kết nối trên nền tảng công nghệ số để quảng bá và mở rộng thị trường cho sản phẩm. Đối với các chủ thể, cần thay đổi tư duy sản xuất từ mùa vụ sang tập trung vào hình thành chuỗi sản xuất chặt chẽ và mở rộng thị trường thông qua các kênh phân phối đa dạng. Cuối cùng, cần xây dựng các vùng nguyên liệu đạt chuẩn để bảo đảm cung ứng theo yêu cầu của thị trường. Đây là những bước quan trọng để giúp sản phẩm OCOP từ miền núi phát triển và vươn xa hơn trong tương lai.

Cảm ơn bạn đã đọc bài tổng hợp của ISAO

Nguồn: sohuutritue.net.vn